سیدخلیل مرتضوی

1-چرا ملت‌ها شکست می‌خورند؟ریشه‌های قدرت، ثروت و فقر. دارون عجم اوغلو، جیمز ای رابینسون. مترجمان: میردامادی، نعیمی پور

2- اعترافات یک قاتل اقتصادی. نویسنده : جان پرکینز، مترجم : لطف الله میثمی

معرّفی مختصر این دو کتاب و منبع

📚1-چرا ملت‌ها شکست می‌خورند؟ : ریشه‌های قدرت، ثروت و فقر

دارون عجم اوغلو، جیمز ای رابینسون

مترجمان: محسن میردامادی، محمد حسین نعیمی پور

تهران، نشر روزنه. تعداد صفحات:۵۷۶صفحه 

این کتاب که شش اقتصاددان برنده جایزه نوبل و شماری از اندیشمندان آن را تحسین کرده‌اند می‌تواند اندیشه اقتصادی در ایران را متحول سازد. نویسندگان این کتاب همراه با گروهی از اقتصاددانان شرط توسعه را گذر از نظام الیگارشیمی‌دانند و سعی دارند شرایط اقتصادی موثر بر شکل‌گیری و فروپاشی نظام‌های اندک‌سالار را تبیین کنند. این دیدگاه تحولی بزرگ در اندیشه اقتصادی است. 

http://www.fidibo.com/book/view/63289

نویسندگان این کتاب سیاست‌های مرسوم اقتصاد کلان را از هر نوع که باشد موضوعی ثانوی و موضوع اصلی توسعه را رابطه دولت با ملت می‌دانند. این گزاره محصول تجارب پرهزینه کشورهای مختلف جهان در طول تاریخ است. در طول چند دهه گذشته مکاتب اقتصادی، سیاست‌های مختلفی را برای دستیابی به توسعه اقتصادی پیشنهاد کرده‌اند. ابتدا تصور می‌شد می‌توان با انجام سرمایه‌گذاری‌های زیربنایی، تاسیس شرکت‌های دولتی، سرمایه‌گذاری در امور بهداشت و آموزش عمومی ‌و سپس در دهه ۱۹۸۰ با حذف مداخله دولت در اقتصاد به عملکرد مناسب اقتصادی دست یافت. اما امروزه می‌دانیم این سیاست‌ها کمتر به نتایج مطلوب منتج شده‌اند.

🌱🌱🌱

📚2-کتاب دوم: اعترافات یک قاتل اقتصادی

نویسنده : جان پرکینز، مترجم : لطف الله میثمی

جان پرکینز می‌نویسد: مزدوران و قاتلان اقتصادی افرادی حرفه ای با دستمزدهای بالا هستند که کشورهای مختلفی در سراسر جهان را از دسترسی به تریلیون‌ها دلار پول محروم می‌کنند. در این راه آنها از ابزارهایی مانند گزارش‌های اقتصادی فریبکارانه، انتخابات تقلبی، رشوه و حق السکوت، تهدید، رابطه جنسی، قتل و جنایت استفاده می‌کنند. بازی، همان بازی قدیمی سلطه و فرمانروایی است با این تفاوت که در عصر جهانی‌سازی ابعاد بسیار وحشتناکی به خود گرفته است.

http://www.fidibo.com/book/view/2112

جان پرکینز به عنوان یک مزدور اقتصادی که برای یک شرکت مشاور بین المللی کار می کرده است، کشورهای در حال توسعه را متقاعد به دریافت وام های کلان نموده و سپس پول‌های هنگفت مزبور را به شرکت‌ها و کمپانی‌های ایالات متحده منتقل می‌کرده، دولت آمریکا و نهادهای کمک‌رسان بین‌المللی نیز سهم خود از جمله دسترسی به منابع طبیعی، همکاری نظامی و حمایت سیاسی را خواستار می‌شدند. «اعترافات یک قاتل اقتصادی» روایت یک انسان از تجربیاتش در بطن دسیسه، حرص و آز، فساد و فعالیت‌های سری و شناخته نشده دولت آمریکا و کمپانی‌های این کشور از جنگ دوم جهانی به بعد است که پیامد شوم و مهلکی برای آینده دموکراسی و جهان به همراه داشته‌اند.

کانال

https://t.me/SixMbokan

سرفصل مطالبی که می خواهم امشب خدمتتون عرض کنم، به طور خلاصه شامل موارد زیر است:

1- نقش کار تیمی در تاریخچه اقتصاد

2- دلایل اهمیت کار تیمی در فعالیت های اقتصادی و برخی مشکلات احتمالی آن

تا چه میزان می توان در اقتصاد پیش رفت و از کجا باید وارد سیاست شد؟

4- کار تیمی در سیاست چه نقشی دارد.

هر کدام از موارد را سعی می کنم با مثال خدمتتون عرض کنم.

و در نهایت در قالب جمع بندی، مصادیقی عملی برای جامعه امروز شهر را ذکر خواهیم کرد که با اتحاد و کار تیمی می توان به نتیجه رساند

شروع بحث اول:

علم اقتصاد به واسطه آنکه فعالیت و رفتار اقتصادی انسان را مطالعه می کند نوعی از علوم انسانی است. می دانید که ادامه حیات انسان در جوامع کنونی مستلزم فعالیت اقتصادی و کسب درآمد برای امرار معاش است. در حالی که منابع قابل استفاده انسان محدودند و نیازها نامحدود و اقتصاد شیوه تخصیص بهینه این منابع محدود به نیازهای نامحدود را بحث می کند.

نگاهی به تاریخچه فعالیت اقتصادی بشر نشان می دهد که تقریبا تا حدود 300 سال پیش، روند فعالیت اقتصادی انسان ها یکنواخت بوده و تغییر خاصی نسبت به هزاران سال قبل پیدا نکرده بود. شروع تحولات اقتصادی، با مفهوم تقسیم کار آغاز شد که سبب تخصص گرایی و افزایش بهره وری و کارایی تولید شد.

مثال بارز آن را آدام اسمیت در تقسیم کار برای ساخت یک میخ بیان می کند که اگر بین سه نفر تقسیم کار شود، یکی در ساخت میله، یکی دیگر در ساخت سر میخ و دیگری در تیز کردن نوک آن تخصص پیدا می کنند و حاصل این کار تیمی، بسیار بیشتر از مجموع کار سه نفر مجزا خواهد بود.

این امر مبنای آن شد که عملا در دوره های بعدی، افراد وارد تیم های منسجی می شدند و هر کدام در انجام وظیفه ای خاص تخصص پیدا می کردند و شکل فعالیت اقتصادی از حالت خودکفایی محض خانوارها کاملا خارج شد. این اتفاق در کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی حدود 200 سال قبل افتاد ولی در ایران تقریبا با تصویب قانون تجارت در سال 1311 شکل گرفت و هنوز هم در بسیاری از جوامع محلی ایران شکل نگرفته است.

رونالد کوز (Ronald Coase) در مقاله معروف خود در دهه های ابتدایی قرن بیستم با عنوان ماهیت بنگاه، فعالیت واحدهای تولیدی و روند ادغام و بزرگ شدن آنها و دلایل آن را توضیح می دهد

او اشاره می کند که اگر قرار باشد هر کس خدمات کاری خود و تخصص خود را مستقلا بفروشد، بخش زیادی از وقتش صرف چانه زنی برای قیمت فروش خدمات یا کالای خودش می شود. این هزینه مبادله ای به فرد تحمیل می کند که می شود به طریق زیر آن را کاهش داد:

روشن است که برای خرید هر کالایی که مصرف کننده نیاز دارد، بیش از یک فرد باید روی آن کار کنند. برای مثال اگر یک خانه را در نظر بگیرید، تولید آن کاشی کار، بنا، جوشکار، لوله کش و سایر تخصص ها را نیاز دارد. حال اگر این افراد با هم در قالب یک شرکت متحد شوند می توانند به جای چانه زنی هر باره با مشتری، یک بار برای همیشه با هم توافق کنند و شرکتی را تشکیل دهند که با کار مشترک، خانه را تولید کرده و برای هر خانه یک بار با مشتری وارد معامله شوند.

بنابراین هر کدام از آنها تخصص خود را در شرکتی به کار می گیرند که در ادامه می تواند روند پیشرفت و توسعه را طی کند.

روند توسعه کشورهای مختلف نشان می دهد که تاسیس شرکت های بزرگ نقش بزرگی در توسعه این کشورها داشته اند.

در ادامه این روند، شرکت هایی که معاملات مستمر با هم داشتند برای کاهش هزینه های مبادلاتی بین خودشان، ادغام شدند و شرکت های بزرگتری ایجاد کردند که قدرت بازاری بیشتری به آنها می داد. مانند یک شرکت ساختمانی بزرگ که با یک شرکت سیمان ادغام شود.

این روند ادغام را ادغام عمودی می گویند که شاید شنیده باشید.

از زاویه ای دیگر، شرکت های همکار و همتراز، برای هماهنگی بیشتر در قیمت گذاری، تبلیغ و ارتقای کیفیت تولید و در نهایت کسب سهم بازاری بیشتر و قدرت انحصاری، با هم ادغام می شدند که این نوع نیز به ادغام افقی معروف است.

مثال های متعددی از این ادغام ها را در دنیای واقعی در کشورهای پیشرفته دیده اید که برای مثال می توان به ادغام شرکت های سونی و اریکسون و تاسیس شرکت سونی-اریکسون اشاره کرد که حاصل آن سود چشمگیر در آن مقطع بود.

یا خرید شرکت های نرم افزاری و اطلاعاتی مختلف توسط غول هایی مانند گوگل یا مایکروسافت

در نهایت این ادغام ها و بزرگ شدن شرکت ها، به شرکت های چند ملیتی می رسد که برخی اوقات در بیش از 20 کشور کارخانه دارند و در هر کشوری از مزایای آن کشور از مواد اولیه ارزان گرفته تا نیروی کار ارزان یا تکنولوژی پیشرفته آن کشور بهره برداری می کنند.

چنین شرکت هایی با شروع و توسعه کار تیمی شروع کرده اند و با ارتقای کارایی ناشی از کار تیمی و تخصص گرایی و نوآوری توانسته اند کیفیت محصول خود را به اندازه ای بالا ببرند و قیمت تمام شده خود را به اندازه ای کاهش دهند که به راحتی تمام کسب و کارهای کوچک رقیب خودشان را از میدان به در می کنند. این حاصل کار تیمی است

اگر نگاهی به کتاب قاتلین اقتصادی انداخته باشید، می بینید که این شرکت ها تا جایی پیش می روند که به خاطر منافع خودشان حتی دولت های کشورهای جهان سوم را هم عوض می کنند.

اما مقصود از بیان این تاریخچه چیست؟

مقصود مقایسه وضعیت فعلی ما با آنها ست.