غذاهای سنتی ایرانی
غذاهای سنتی ایرانی متاسفانه در شرف فراموشی می باشد در صورتی که طبق تحقیقات بعمل آمده غذاهای ایرانی از جمله غذاهای کامل و مقوی می باشد.از این رو ما بعنوان علاقه مندان این هنر همیشه می بایست ترویج این هنر بومی را سرلوحه فعالیت های خود قرارداد.دانشجویان رشته مدیریت هتلداری تحقیقی در خصوص غذاهای سنتی ایرانی انجام داده اند که شما رو به مطالعه این تحقیق دعوت می نمایم.
موفق و پیروز باشید.
Chef.andalib
مرداد ماه 1392
غذاهای سنتیایران
محققین خانم ها: ذوالفقاری،بنایی،آقاشیری،جعفری
استاد:آقای عندلیب
گفته می شود بیش از ۳۲۰۰ نوع غذای محلی در ایران وجود دارند كه هر یك شیوه پخت و دستورالعمل خاصی دارد. مهم ترین غذاهای مخصوص ایران كه كم و بیش رنگ ملی دارند عبارتند از: پلو، آبگوشت، چلوكباب و كباب و آش. تمام غذاهای مناطق مختلف محلی ایران به دلیل لذیذ بودن در همه نقاط مصرف می شوند ولی اگر بخواهیم یك سفره كلی از غذاهای ایرانی را ترسیم كنیم بایستی انواع ماهی, برنج و سبزیجات را در شمال كشور, انواع كباب و آبگوشت را در شمال غرب و غرب, انواع آش و خورش را در مركز ایران, انواع ماهی در جنوب و انواع خورش های محلی را در شرق ایران قرار دهیم.
پلو یا چلو، برنجی است كه با روغن یا كره به طرزی خاص پخته میشود و احیاناً انواع سبزی ها، حبوبات و یا كشمش و زیره را نیز با آن مخلوط میكنند و تركیبی لذیذ به وجود میآورند. چلو، كه برنج خالص سفید است اگر آبكش نشود به نام «دمی» یا «كته» خوانده میشود. برنج سفید (چلو) را با خورش كه آن هم تركیبی از سبزی یا حبوبات با گوشت است، مصرف میكنند. خورش انواع متعدد دارد خورش های قیمه، فسنجان, قورمهسبزی و قیمه بادمجان از معروف ترین خورش های ایرانی هستند. آبگوشت نیز از گوشت (به ویژه گوشت گوسفند) و سیبزمینی و گوجهفرنگی و حبوبات تشكیل شده كه غذای لذیذی است و مصرف بالایی دارد. در ایران گوشت بریان كرده روی ذغال نیز به نام «كباب» خوانده میشود و انواع كباب تهیه و مصرف می شود. انواع گوشت شامل گوشت قرمز، مانند گوشت گوسفند، گاو و گوساله و گوشت سفید از جمله طیور؛ مانند: مرغ خانگی، كبك، قرقاول و مرغابی و ماهیها و جانوران دریایی فلسدار – كه به موجب مذهب اسلام «حرام گوشت» نیستند – به مصرف میرسند. تنها در نواحی ساحلی، چون اطراف دریای خزر و خلیج فارس است كه ماهی، غذای معمول همه روز است، اما در برخی موارد خاص، مانند شب نوروز (شب سال نو) ماهی، به ویژه ماهی دودی و سفید، بر سر سفره بیش تر مردم دیده میشود. شرع اسلام خوردن گوشت حیوانات درنده و گوشت خوار را حرام كرده است.
ایرانیان، صبحانه سادهای به عنوان «ناشتا» صرف میكنند كه از چای، نان و پنیر تشكیل شده است. البته نیمرو, كره, مربا و عسل نیز در وعده صبحانه مصرف می شود ولی ناهار و شام آن ها مفصلتر است و تهیه آن ها وقت بیش تری میگیرد و با آداب خاصی خورده میشود. ایرانیان به فن طباخی و خوراك اهمیت خاصی میدهند. در ایران صرف میوههای لذیذ و انواع ترهبار، مانند خربزه و هندوانه و خیار، به ویژه پس از صرف غذا، معمول است. نوشیدنی رایج ایرانیان در تابستان آب یخ و دوغ (ماست و آب) و در زمستان به ویژه چای است البته در سراسر روزهای سال، چای پرمصرفترین نوشیدنی ایرانی است
آشپزی ایرانی یکی از کاملترین ترکیبات غذایی در جهان و آسیا را شامل میشود. آشپزی ایرانی بسیاری از غذاهای کشور های حوزه خاورمیانه همچون کشورهای ترکیه، ارمنستان، گرجستان، جمهوری آذربایجان و عراق را تحت تاثیر قرار داده است. خورشها و آشهای ایرانی نشان میدهد که به طور سنتی زنان ایرانی با شناختی دقیق از مواد غذایی و ترکیب آنها با یکدیگر برای غنیتر شدن هر چه بیشتر غذاها، به بازده خوبی دست یافتهاند. ترکیب گروههای غذایی گوناگون غلات، حبوبات، سبزیها و پروتئینهای گیاهی و حیوانی در همه خوراک ها دیده میشود. غذای ایرانی، به علت وجود فرهنگ غنی ایران و اقوام مختلف از تنوع خاصی برخوردار است که کمتر فرهنگ یا کشوری چنین ویژگی هایی دارد. ایرانیان مزه های جدید را با ترکیب کردن مواد غذایی به خوبی یافته اند
خانوادههای ایرانی علاقه خاصی به تهیه انواع شربتها، مانند : شربت آلبالو، بِه لیمو و تمشك، مربا و ترشی (مخلوط از میوه و یا حبوبات و سبزیها با سركه) مانند ترشی لیته، ترشی انبه و ترشی مخلوط نشان میدهند و این ترشی به منزله «سُس» چاشنی غذاهای دیگر مانند چلو با آبگوشت میشود و معمولاً غذاهای گوشت چرب را با ترشی كه به اعتقاد مردم «بُرنده صفرا»ست، صرف میكنند. صرف تنقلات چون آجیل و میوههای خشك و هم چنین انواع شیرینیها، مانند قُطاب، سوهان، گز، باقلوا، بامیه و زولبیا نیز در ایران بسیار معمول است. مصرف انواع شله زرد و مسقطی نیز به عنوان دسر در ایران رایج است. «شُله زرد» مخلوطی از برنج و زعفران و شكر است كه شبیه ژله بوده و در روزهای مقدس به عنوان «نذری» تهیه میشود و در برخی خانواده ها نیز به عنوان دسر مصرف می شود.
در پارهای از روزهای سال و در جشنها یا مراسم عزاداری، خوراكی های مخصوصی در ایران تهیه می شوند كه خاص آن روز هستند. مانند شیرینپلوی روزهای جشن كه از خراشه پوست پرتقال و زعفران و احیاناً پسته، كشمش و گوشت یا مرغ با پلو پخته میشود. «حلوا»ی ایام سوگواری خوراك دیگری است كه آن را از آرد سرخ شده در روغن به همراه شكر میپزند و طعم خوبی دارد و ایرانیان معمولا آن را برای اموات خود خیرات می كنند. خوراكی دیگر «حلیم» است كه از گندم، با ادویه و گوشت و روغن درست میشود, طعم خوبی دارد و معمولاً در زمستان ها برای صبحانه مصرف می شود.
گفتنی است كه در جامعه ایران، نان دارای جایگاه خاصی است و به اعتقاد ایرانیان «نان نعمت خداست» و نباید نعمت خدا را كفران كرد. بنابراین نان غذای اصلی جامعه محسوب و بدین لحاظ مقدس شمرده میشود. انواع شیرینی های محلی در سراسر ایران تهیه و مصرف می شوند. آخرین تحولی كه در شیوه تغذیه مردم ایران پدید آمده، مصرف زیاد برنج، ماكارونی، رشته فرنگی، انواع سالادها، ژله و میگوست.
به طور كلی می توان گفت در شمال و جنوب كشور ایران ماهی غذای اصلی را تشكیل می دهد. در شمال ایران كه منطقه ای جنگلی با انواع گیاهان وسبزیجات است, مصرف ماهی به همراه برنج و طبخ انواع خورش های محلی با انواع سبزیجات و حبوبات بسیار معمول است. در مناطق شمال غربی و غرب ایران كه منطقه كوهستانی است, مصرف انواع كباب ها رایج است ضمن این كه انواع دلمه و آش و هم چنین برنج و نان نیز مصرف بالایی دارد. در مناطق مركزی ایران نیز غذاهای مخصوص محلی از قبیل انواع خورش ها و آش ها بیش تر رایج است
انواع خوراک ایرانی
همه خوراکها بر اساس شاخصه هایی همچون نوع مصرف، روش پخت و پز، گوناگونی مواد اولیه مورد استفاده و یا منطقه ای که آن غذا (پزا) رایج و شناخته شده است؛ تقسیم بندی میشوند.از مهم ترین خوراک های ایرانی میتوان به آبگوشت ، قرمه سبزی و کباب های ایرانی اشاره کرد.
خوراکهای ایرانی را میتوان در انواع زیر طبقهبندی نمود[۱]:
انواع آش، حلیم، اشکنه، کله جوش
انواع آبگوشت و سوپ، شوربا
انواع کوکو، کوفته و دلمه
انواع فرآوردههای لبنیاتی
انواع شامی، کتلت و فلافل
انواع تهدیگها
انواع پلو، چلو و پلو مخلوط
انواع خورش و قلیه
انواع کباب و جوجه کباب
انواع برانی، خوراک لوبیا، عدسی، نرگسی و مسما
انواع شیرینی، دسر، و شربت
انواع ترشی، رب، شور و چاشنی
انواع تهچینها
انواع ادویهجات و چاشنیهای غذایی
انواع خوراک سنتی با گوشت، مرغ، میگو و ماهی
انواع خوراک با کله، پاچه، دل، قلوه، مغز و سیرابی
جایگاه خوراک ایرانی در جهان
غذاهای ایرانی در مجامع بین المللی جایگاه خوبی را داراست، همچنین به علت نفوذ فرهنگی ایران در کشور های افغانستان، تاجیکستان، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، عراق و ترکیه آشپزی ایرانی توانسته طرفدار خوبی در این نقاط جهان پیدا کند و به گونه ای قوی آشپزی این کشورها را تحت تاثیر قرار دهد.
صبحانه ایرانی
صبحانه از جمله غذاهای اصلی در فرهنگ ایرانی است. عدسی، حلیم وکله پاچه از مهم ترین غذاهای مخصوص صبحانه میباشد که در ایران طرفدار زیادی دارد و در ایام تعطیل مردم ترجیح میدهند از آن ها استفاده کنند ، ترکیب مناسبی از غلات (گندم) و حبوبات (عدس) و همچنین گوشت سفید (موجود در حلیم که معمولاً گوشت بوقلمون است) به اضافه مقادیری روغن خوراکی است. حلیم در فصول سرد بسیار مورد استقبال قرار میگیرد. یکی از غذاهای سنتی ایرانی کله پاچه است.
غذاهای دیگر مورد استفاده توسط ایرانیان چای و شیر و خامه. تخم مرغ آب پز، خیار و گوجه تازه. نیمرو و سبزی خوردن. لوبیا چیتی یا عدسی یا حلیم. استفاده ازحلوا ارده ( بویژه درفصل سرد ) و پنیر. شیربرنج و آب میوه فصل. فرنی
با غذاهای معروف شهر های ایران آشنا شوید
سفر رفتن و تفریح و استراحت همیشه برای ما با یک حس خوب به اسم خوردن همراه بوده است. لذت خوردن غذاهای خوشمزه و جدید در شهرهای مختلف و در غذاخوری های سنتی یا بازارهای محلی یک شهر همیشه برای ما به یادماندنی و خاطره انگیز است. استفاده از خوراک های سنتییک شهر می تواند شادی سفر ما را چند برابر کند.
تنوع خوراکی های ایرانی و متناسب بودن آن با ذائقه های مختلف باعث می شود که در هر شهر و منطقه ای مزه جدیدی برای چشیدن داشته باشیم. غذاهای سنتی شامل خوراک های اصلی، میان وعده ها، نان ها و شیرینی ها، عرقیجات و دم نوش ها، ترشی ها، مرباها، پیش غذاها و مکمل های سنتی است که با فرهنگ مردم آن شهر و تنوع گیاهی و جانوری یک منطقه نسبت مستقیمی دارد.
ما هم تصمیم گرفتیم یک عالمه از خوراکی های خوشمزه و هیجان انگیز استان های مختلف کشور را معرفی کنیم تا اگر شما در تعطیلات نوروزی تان به یکی از این مناطق رفتید طعم خوب این سوغاتی های خوشمزه را بچشید. پس سر زدن به رستوران های مقصد سفرتان را برای خوردن غذاهای محلی فراموش نکنید.
? خراسان رضوی
مشهد است و شیشلیک شاندیزش. کباب های معروفی که در ییلاق های مشهد عرضه می شود در جای دیگری پیدا نمی شود. آب نبات زنجبیلی هم از شیرینی های این منطقه است.
? خراسان جنوبی
اگر به خراسان جنوبی رفتید آش شلغم و خورشت ریواس و بلغور پلو یادتان نرود. در خراسان جنوبی انواع مختلف اشکنه مثل اشکنه آلو، نخود، کشک زرد و بادمجان زیاد است. نان سمنو و نان زردی هم از نان های معروف خراسان جنوبی است.
? کرمان
استان کرمان جایگاه خورشت های ایران است، خورشت کنگر کدو، قیمه، به آلو، سیب درختی، آلو میگو، خورشت کلم، باقله و آلوچه از خورشت های معروف کرمان هستند. حلیم بادمجان کرمانی ها هم معروف است. کلمپه، کماج، حاجی بادام، نان چرخی، پفک و برشتوک هم از شیرینی های سنتی کرمان است.
? همدان
همدان دیار ترشی ها و مرباهای عجیب و غریب است. همدانی ها از پوست هندوانه، ترب سیاه و حتی پوست لیموترش و کدو مسمایی مربا درست می کنند. ترشی گردو هم از ترشی های مشهور این استان است. آش میوه، خورشت غوره بادمجان و آبگوشت کلم و آبگوشت سیب سیرغوره از غذاهای معروف همدان است.
فارس
کوفته هلو، رب پلوشیرازی، آش انار، قنبرپلو، کلم پلوی شیرازی و دو پیازه از غذاهای معروف شیرازی اند. انواع عرقیات معطر مثل بیدمشک و بهار نارنج از نوشیدنی های سنتی فارس است. فالوده شیرازی، شکرپنیر و بادام سوخته و مسقطی هم از شیرینی جات و دسرهای فارس است.
? مازندران
فسنجان با گوشت مرغابی و انواع پرندگانی که شکم شان با دانه های انار ترش جنگلی و سبزی های معطر پر شده است، از غذاهای رسمی سنتی مازنی اند. بورانی کدو حلوایی و بورانی بادمجان کبابی، ماست دلالی و نازخاتون که ترکیبی از بادمجان کبابی و سبزی معطر و آب غوره است، از دسرهای سفره های مازندرانی هاست. مربای بهارنارنج و مربای تمشک هم خوراکی های هیجان انگیزی است.
? قزوین
استان قزوین است و قیمه نثارش. نان قندی، باقلوای لوزی، شیرینی اتابکی، نان نازک و نان برنجی هم از انواع شیرینی این استان است. زغال اخته های ترش و مرغوب قزوین را هم فراموش نکنید.
? گلستان
هل آش، گوجه آش و ماش آش از خوراکی های لذیذ گلستان اند. چوروک نان سنتی این منطقه است.
? سمنان
غذاهایی مثل ته چین و چرتمه پلو دارد. کشک و پسته هم که محصولات اصلی این استان هستند.
? چهارمحال و بختیاری
اسم کباب بختیاری را که شنیده اید، در فهرست همه رستوران های ایرانی هم پیدا می شوداین غذای گوشتی غذای محلی چهارمحال و بختیاری است. کاچی های چهار محالی هم معروف اند.
? گیلان
کباب ترش گیلانی که گوشت خوابانده شده در رب انار و ادویه است، شیش انداز، باقلاقاتوق، میرزاقاسمی و کوکوی خاویار ماهی از غذاهای معروف گیلانی است. نمک سبز هم یک افزودنی معطر گیاهی برای ماست است. زیتون پرورده هم یادتان نرود. حلوای درونگ، کلوچه و مربای ازگیل هم از شیرینی جات این استان است.
? کرمانشاه
وقتی به کرمانشاه رفتید از خوردن خورشت خلال بادام، دنده کباب، سیب پلو و کوکوی پاغازه غافل نشوید. نان برنجی، روغن کرمانشاهی و کاک هم خوراکی های مقوی این استان است.
? اردبیل
اردبیل است ومزه آش دوغ اش. در هوای خنک اردبیل، خوردن آش دوغ محلی خیلی مزه می دهد. پلو قیسی هم یکی دیگر از غذاهای معروف اردبیلی است. خوردن و بردن عسل سبلان و ساری حلوا را فراموش نکنید
.
? زنجان
آش گندم و خورشت شش انداز که خوراکی از گردو، خرما، روغن و تخم مرغ است، از غذاهای معروف زنجان است.
? اصفهان
اسم اصفهان که می آید ناخودآگاه صدای جلیز و ولیز بریانی در ذهن تداعی می شود. هر چند بریانی معروف ترین غذای اصفهان است، اما از خورشت ماست، حلیم بادمجان و گوشت و لوبیا هم نباید غافل شویم. ناگفته نماند که زرشک روی همه غذاهای اصفهانی هم خوردن دارد. گز و پولکی هم که شیرینی های معروف اصفهان هستند.
? ایلام
نان ساجی، نان پپگ، کوفته سیرابی و قیماق از غذاهای بومی ایلام است.
? خوزستان
خوردن سمبوسه و فلافل های تند دست ساز، در حالی که روی پل کارون ایستاده اید توصیه می شود. قلیه ماهی، پلو شوشتری، ماهی صبور و حریسه از غذاهای معروف خوزستانی ها است.
? تبریز
اسمش که می آید ناخودآگاه دل آدم برای کوفته تبریزی پر می کشد، کوفته تبریزی مشهورترین غذای آذربایجان شرقی است. فوت کوزه گری لازم دارد تا موقع پختن از هم باز نشود. پیخاخ قیمه هم خوراکی لذیذ از گوشت و پیاز و زعفران و خلال بادام است که چشیدن آن را پیشنهاد می کنیم. خورشت هویج هم یک خورشت آذری است. شیرینی قرابیه، نوقا و حلوا گردویی هم از انواع شیرینی این استان است.
? یزد
شیرینی های یزدی در همه ایران مانند ندارند، لوزپسته، لوزبادومی، لوزنارگیل، کیک یزدی، باقلوا، پشمک، قطاب و حاجی بادوم از شیرینی های خوشمزه یزدی هستند. آش شولی، آش شلغم، حلیم و کوفته یزدی هم از غذاهای خوشمزه یزد است.
? لرستان
آش بادمجان، قلیه ترش، کباب بروجردی و آش ترخینه از خوراکی های معروف استان لرستان است.
? کردستان
بریان کباب یا کباب ترکی از غذاهای سنتی رسمی کردستان است. کنگرماست و کلانه که ترکیبی از نان محلی و پیازچه و کره محلی است از پیش غذاهای کردی اند. کوکوی کنگر، آش کردی، آش گزنه و دوغ هم از دیگر خوراکی های این منطقه است.
? بوشهر
قلیه اسفناج، دمپختک ماهی و انواع خوراک بر پایه میگو، غذاهای اصلی بوشهری هاست. رنگینک خرماو نان پادرازی هم از شیرینی های سنتی بوشهری است
دویماج یا دُیمش
دویماج یا دُیمش یک صبحانه یا عصرانه کامل و بسیار خوشمزه است که از دیر باز در آذربایجان و تا جایی که من میدونم قزوین تهیه میشه. در زبان ترکی به کوبیدن، دیماخ با ضمه روی د گفته میشه و در تهیه دویماج نانهای کوبیده و خرد شده استفاده میشه، من ریشه این کلمه رو نمیدونم اما به احتمال زیاد از همون کلمه دیماخ گرفته شده.
گذشتگان ما نان رو برکت خدا میدونستند و حتی خرده ریزهای اون رو هم دور نمیریختن، اما متاسفانه امروزه خیلی راحت این برکت خدا دور ریخته میشه، ما وقتی نون لواش تو خونه زیاد داریم و همش مصرف نمیشه، اونها رو خشک میکنم و باهاش این صبحانه خوشمزه رو درست میکنم. البته اصلش با نان اسکو تهیه میشه اما اگه در دسترستون نبود میتونید با نان لواش هم تهیه کنید
استان کرمان را با خورشتهاي خوش مزه و متنوعش می شناسیم، خورشت کنگر کدو، قيمه، بهآلو، سيب درختي، آلو ميگو، خورشت کلم، باقله و آلوچه از خورشتهاي معروف کرمان هستند. حليمبادمجان کرمانيها هم معروف است. کلمپه، کماج، حاجي بادام، نانچرخي، پفک و برشتوک هم از شيرينيهاي سنتي کرمان است. زیره ، خنا، قالی ، قاووت و پسته را هم سوغات می آورند
همدان ديار ترشيها و مرباهاي عجيب و غريب است. همدانيها از پوست هندوانه، ترب سياه و حتي پوست ليموترش و کدو مسمايي مربا درست ميکنند. ترشيگردو هم از ترشيهاي مشهور اين استان است. آش ميوه، خورشت غوره بادمجان و آبگوشت کلم و آبگوشت سيب سيرغوره از غذاهاي معروف همدان است
فالوده شيرازي، شکرپنير و بادام سوخته و مسقطي هم از شيرينيجات و دسرهاي فارس است.کوفته هلو، ربپلوشيرازي، آشانار، قنبرپلو، کلمپلوي شيرازي و دو پيازه از غذاهاي معروف شيرازياند. انواع عرقيات معطر مثل بيدمشک و بهار نارنج از نوشيدنيهاي سنتي فارس است
اگر به خراسان جنوبي رفتيد آش شلغم و خورشت ريواس و بلغور پلو يادتان نرود. در خراسان جنوبي انواع مختلف اشکنه مثل اشکنه آلو، نخود، کشک زرد و بادمجان زياد است. نان سمنو و نان زردي هم از نانهاي معروف خراسان جنوبي است.
مردم استان آذربايجان غربي معمولاً غذاهاي گوشتي را با ترشي مصرف ميکنند. از جمله اين ترشيها ميتوان به ترشي مخلوط، ترشي ليته و ترشي هفته بيجار اشاره کرد.
گاتخ شورباسي(آبگوشت ماست)وقورت شورباسي(ّآبگوشت كشك)وچهمجه(غذاي محلي درشهرستان نقده(سلدوز)كه با برنج گوشت غاز ويك گياه صحرايي به نام اوليك تهيه مي شود.
يارما آشي ويارما شورباسي(آش وشورباي بلغور) ازديگر غذاهاي مرسوم ومحلي اين استان است.همچنين درشهرستانهاي خوي وماكو كله جوش با گياه محلي كه دربهارمي رويد والهگز نام دارد مي پزند كه خيلي خوشمزه است البته آب ماهيچه لپه برنج وبلغورپيازونعناع وسيرداغ ديگرمخلفات اين غذا است .
يك غذاي مجلسي هم كه ديگر درمهمانيهاي اورميه جاي خودش راپيدا كرده خوراك خوشمزه قفقازي است
فسنجان با گوشت مرغابي و انواع پرندگاني که شکمشان با دانههاي انار ترش جنگلي و سبزيهاي معطر پر شده است، از غذاهاي رسمي سنتي مازنياند. بوراني کدو حلوايي و بوراني بادمجان کبابي، ماست دلالي و نازخاتون که ترکيبي از بادمجان کبابي و سبزي معطر و آبغوره است، از دسرهاي سفرههاي مازندرانيهاست. مرباي بهارنارنج و مرباي تمشک هم خوراکيهاي هيجانانگيزي است
کباب ترش گيلاني که گوشت خوابانده شده در رب انار و ادويه است، شيشانداز، باقلاقاتوق، ميرزاقاسمي و کوکوي خاويار ماهي از غذاهاي معروف گيلاني است. نمک سبز هم يک افزودني معطر گياهي براي ماست است. زيتون پرورده هم يادتان نرود. حلواي درونگ، کلوچه و مرباي ازگيل هم از شيرينيجات اين استان است.
استان قزوين است و قيمه نثارش. نان قندي، باقلواي لوزي، شيريني اتابکي، نان نازک و نان برنجي هم از انواع شيريني اين استان است. پسته و فندوق هم مخصوص قزوین است. زغالاختههاي ترش و مرغوب قزوين را هم فراموش نکنيد
وقتي به کرمانشاه رفتيد از خوردن خورشت خلال بادام، دنده کباب، سيب پلو و کوکوي پاغازه غافل نشويد. نان برنجي، روغن کرمانشاهي و کاک هم خوراکيهاي مقوي اين استان است.
سمنان
غذاهايي مثل تهچين و چرتمه پلو دارد. کشک و پسته هم که محصولات اصلي اين استان هستند. محصولات دامي اين روستا مي توان به شير، ماست، کره، آروشه، لور، سرشير محلي، سرماست محلي، عسل طبيعي، قره قروت (تفره) و غيره اشاره نمود. همچنين محصولات باغي مانند گيلاس، آلبالو، زردآلو، توت و به ويژه گردو مي توان نام برد. از محصولات خوراکي صحرايي مي توان از سامباروک (آلبالوئک)، سولي، زرشک، وليک، سيب وحشي، گالش انگور و غيره مي توان نام برد. نان پنجه کش، نان گرده و کچيله نون محتوي گردو از نان هاي بسيار خوشمزه دست پخت زنان اين آبادي است. همچنين آش گزنه، آش زرشک، تفره که با قره قروت درست مي شود
در استان چهار محال و بختیاری به علت دارا بودن اقلیم سردسیر شرایط مناسبی برای تولید گردو فراهم است و مغز گردو شفاف تولید می شود . اسم کباب بختياري را که حتماً شنيدهايد، در فهرست همه رستورانهاي ايراني هم پيدا ميشوداين غذاي گوشتي غذاي محلي چهارمحال و بختياري است. کاچيهاي چهار محالي هم معروفاند. این استان محل اتراق عشایر است و به همین دلیل انواع لبنیات محلی را می توان از نوع عالی آن امتحان کرد
خوراکهای محلی استان هرمزگان
مهیاوه : مهیاوه که مهیابه ، ماهیاوه، مهیوه، مهوه، موه، هم به آن می گویند، غذای مخصوص مردم جنوب ایران است گویا کلمه مهوه و مهیاوه، در اصل از دوکلمه ماهی و آوه ، مرکب بوده و آوه به معنی آب است . رنگ و طعم مهیاوه : مهیاوه یک نوع غذای آبکی تیره رنگ و شور و تند است که آن را از یک نوع ماهی ریز به نام موتو، متو یا حشینه ( مومغ ، ساردین ) درست می کنند و با نان یا همراه غذاهای دیگر به مصرف می رسانند و بسیار مقوی و اشتها آور است . روش تهیه مهیاوه : الف – از پودر ماهی : ماهیهای مذکور را در روی شن و ماسه کنار دریا خشک می کنند و اگر بخواهند از پودر آن استفاده کنند، پس از اینکه خوب خشک شد ماهیها را کاملاٌ کوبیده و بعد ، الک می کنند و شن و ماسه را از آن جدا می سازند و بعد پودر ماهی را با زرد چوبه، فلفل، راز ( دانه باریک و سیاه رنگ )، گشنیز و خردل مخلوط ساخته ، دوباره می کوبند و در آب و نمک می ریزند و در شیشه یا خمره مخصوص ریخته و درش را می بندند و بعد ظرف را به مدت 20تا 30 روز در آفتاب قرار می دهند، مایعی که به این ترتیب فراهم میشود، نسبتاٌ روان و با بوی زننده می باشد. مهیاوه را روی نان مالیده می خورند، بعضی مهیاوه را به همراه برنج مصرف می کنند. ب- از ماهی : برای تهیه مهیاوه از ماهی، در ابتدا مقداری ماهی خشک موتو یا حشینه را شسته و سر آن را جدا کرده و در حلب یا خمره می اندازند و در حدود دو کیلو نمک به آن میافزایند و در آفتاب می گذارند و هر روز با چوب مخصوصی ، آن را بهم می زنند و به وسیله آبکش صاف کرده آب آن را در ظرفی دیگر جدا ساخته و تفاله آن را به دور میریزند سپس مقداری خردل بو داده و پوست نارنج کوبیده را روی مایع می ریزند، سپس همه را داخل خمره کرده در آن را بسته مجدداٌ در آفتاب می گذارند و چند روز صبر می کنند و بعد به سراغ آن می روند. سوراخ یا سوراغ : در بندرعباس مخلوط ماهی مومغ (حشینه ) و آب نمک و گل سرخ و پوست نارنج را برای اینکه خوشبو و شود در حلب می ریزند و ان را سوراخ یا سوراغ می نامند پس از آماده شدن آن آب سوراغ را برداشته و روی نان می مالند و به اصطلاح خودشان .نان سوراغ روغنی می خورند
نتیجه گیری
سفره ايراني سفره اي رنگين است و فرهنگ غذايي اين سرزمين نیز فرهنگي بسيار غني. اين غنا برآمده از تنوع محيط طبيعي اين كشور مي باشد. در ناحيه هاي مختلف ايران، به تناسب امكانات موجود، غذاهاي محلي گوناگوني تهيه مي شود.
اما در اين كشور غداهايي نيز پخته مي شود كه به علت عموميت يافتن در سراسر كشور، جزو غذاهاي سنتي و ملي آن به شمار مي آيند.
معروف ترين اين غذاها عبارت اند از:
چلو كباب (برنج دم كرده با كباب)، آبگوشت (مخلوط گوشت گوسفند با حبوبات و ادويه و سيب زميني)، فسنجان (غذايي از گوشت پرنده و به ويژه اردك و غاز با مغز گردو و رب انار)، دلمه (غذاهاي گوشتي پيچيده در برگ مو تازه)، و انواع خورش هاي سبزي و قيمه كه با برنج صرف مي شوند.
در ناحيه هاي شمال و غرب ايران نيز علاوه بر چلوكباب و كوفته مشهور تبريزي با برخي سبزيها و گياهان خود رو و حبوبات، انواع غذاهاي محلي(آش و شوربا) با گوشت يا بي گوشت پخته مي شوند، كه طرفداران بسياري دارند. خاويار كه از ماهيان درياي خزر به دست مي آيد، شهرتي جهاني دارد و غذايي بسيار مقوي است.
با گوشت ماهي نيز در شمال و جنوب ايران غذاهاي گوناگوني پخته مي شود. ميگوي ايران از بهترين محصولات غذايي دريايي است و با توجه به مرغوبيت و درشتي ميگوي خليج فارس، غذاي لذيذي از آن تهيه و عرضه مي شود. شاه ميگوي(لابستر) ايران اشتهار جهاني دارد.
پخت نان در ايران به روش هاي گوناگون انجام مي شود. نان هاي ايران نازك اند و پخت و پز سطحي دارند و در انواع گوناگونی پخت می شوند. نان در ايران غالباً به صورت تازه مصرف مي شود.
مولف : سیدخلیل مرتضوی -کارشناس مترجمی زبان انگلیسی -ساکن ایران -بوکان